Przegrody ppoż. to ściany, stropy, drzwi i inne elementy budowlane zaprojektowane tak, aby przez określony czas powstrzymywały ogień, dym i wysoką temperaturę, dzieląc budynek na strefy pożarowe. Ich zadaniem jest ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru oraz umożliwienie bezpiecznej ewakuacji ludzi, zanim akcja gaśnicza zostanie zakończona. W artykule wyjaśniamy, jakie rodzaje przegród przeciwpożarowych wyróżnia się w polskim prawie budowlanym, jakie klasy odporności ogniowej obowiązują oraz gdzie ich montaż jest wymagany.

Co to jest przegroda przeciwpożarowa?

Przegroda ppoż. (przeciwpożarowa) to każdy element konstrukcyjny lub wykończeniowy budynku, który posiada określoną odporność ogniową i którego zadaniem jest oddzielenie stref pożarowych od siebie. Do przegród ppoż. zalicza się m.in.:

• ściany oddzielenia przeciwpożarowego (tzw. ściany REI),
• stropy o określonej klasie odporności ogniowej,
• drzwi i bramy przeciwpożarowe,
• klapy odcinające w kanałach wentylacyjnych,
• przepusty instalacyjne z odpowiednim uszczelnieniem ogniochronnym.

Wymagania dotyczące przegród ppoż. określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także normy PN-EN dotyczące odporności ogniowej elementów budowlanych.

Klasy odporności ogniowej przegród

Odporność ogniową przegród opisuje się symbolami literowymi, które informują, jaką funkcję ochronną pełni dany element i przez jaki czas (w minutach) ją zachowuje.

Gdzie wymagane są przegrody ppoż.?

Przegrody przeciwpożarowe stosuje się przede wszystkim w miejscach, gdzie konieczne jest ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia między różnymi strefami pożarowymi lub kondygnacjami budynku. Najczęściej dotyczy to:

• klatek schodowych – muszą być wydzielone jako niezależne drogi ewakuacyjne,
• garaży podziemnych – oddzielenie od części mieszkalnej lub użytkowej budynku,
• szybów instalacyjnych i wentylacyjnych – zapobieganie rozprzestrzenianiu ognia pionowo między piętrami,
• budynków wielorodzinnych – oddzielenie poszczególnych mieszkań lub segmentów,
• obiektów przemysłowych i magazynowych – podział hal na mniejsze strefy pożarowe zgodnie z dopuszczalną powierzchnią,
• korytarzy ewakuacyjnych – drzwi przeciwpożarowe oddzielające segmenty korytarza.

Dobór klasy odporności ogniowej zależy od kategorii zagrożenia ludzi (ZL), wysokości budynku oraz jego przeznaczenia. Im wyższy budynek i większe zagrożenie dla użytkowników, tym wyższa klasa odporności ogniowej jest wymagana od przegród.

Z czego wykonuje się przegrody ppoż.?

Przegrody przeciwpożarowe mogą być wykonane z różnych materiałów, pod warunkiem że cały układ (nie tylko sam materiał, ale i sposób montażu) uzyskał odpowiednią klasyfikację potwierdzoną badaniami. Najczęściej stosuje się:

• ściany murowane z cegły pełnej, silikatów lub bloczków betonowych,
• płyty gipsowo-kartonowe ogniochronne (typu GKF) na stelażu metalowym,
• ściany żelbetowe monolityczne,
• systemowe drzwi i bramy stalowe z wypełnieniem izolacyjnym,
• przepusty kablowe i rurowe uszczelniane masami i kołnierzami ogniochronnymi.

Warto pamiętać, że każda ingerencja w przegrodę ppoż. – np. wykonanie otworu na kabel czy rurę instalacyjną – musi zostać odpowiednio zabezpieczona, ponieważ nieuszczelniony przepust obniża klasę odporności ogniowej całej przegrody do zera.

Przegrody ppoż. a przegrody dymowe

Osobną kategorią są przegrody i zabezpieczenia przed rozprzestrzenianiem się dymu, oznaczane literą S (od ang. smoke). Drzwi o klasie np. EIS 30 zatrzymują nie tylko ogień, ale i dym przez określony czas. Ma to szczególne znaczenie w budynkach wysokich i wysokościowych, gdzie zadymienie klatek schodowych jest jednym z głównych zagrożeń podczas ewakuacji.

Kto odpowiada za prawidłowy montaż przegród ppoż.?

Projektowanie i montaż przegród przeciwpożarowych powinny odbywać się na podstawie projektu budowlanego uzgodnionego z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Wykonawca montujący drzwi, ściany czy przepusty ogniochronne powinien posiadać odpowiednie certyfikaty i przestrzegać instrukcji montażu producenta systemu – tylko wtedy zachowana zostaje deklarowana klasa odporności ogniowej. Warto też pamiętać, że materiały użyte w konstrukcji ścian, np. pianobeton, mogą mieć różną klasyfikację ogniową w zależności od gęstości i grubości warstwy, dlatego przed zastosowaniem ich w przegrodzie ppoż. należy sprawdzić dostępne atesty i wyniki badań.

FAQ – najczęstsze pytania o przegrody ppoż.

Czym różni się przegroda ppoż. od zwykłej ściany działowej?

Zwykła ściana działowa nie posiada określonej i potwierdzonej badaniami odporności ogniowej. Przegroda ppoż. musi spełniać konkretne parametry (np. EI 60, REI 120) potwierdzone certyfikatem lub aprobatą techniczną.

Czy w mieszkaniu prywatnym muszę stosować przegrody ppoż.?

W budynkach wielorodzinnych ściany oddzielające poszczególne lokale oraz drzwi wejściowe do mieszkań często muszą spełniać wymagania klasy EI lub EI/S, zgodnie z projektem budynku i obowiązującymi przepisami.

Jak sprawdzić, jaką klasę odporności ogniowej ma dana przegroda?

Informację tę zawiera dokumentacja projektowa budynku, certyfikaty producenta elementu (np. drzwi czy płyty) oraz protokoły odbioru technicznego wykonane przez uprawnionego rzeczoznawcę ppoż.

Czy można samodzielnie wykonać otwór w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego?

Nie zaleca się tego bez konsultacji z projektantem lub rzeczoznawcą ppoż. Każdy nieuszczelniony otwór obniża odporność ogniową całej przegrody i może stanowić naruszenie przepisów przeciwpożarowych.

Ile kosztuje montaż drzwi przeciwpożarowych?

Koszt zależy od klasy odporności ogniowej, wymiarów oraz materiału wykończeniowego – ceny standardowych drzwi ppoż. EI 30 zaczynają się zwykle od kilkuset złotych, a modele o wyższej klasie i dużych gabarytach mogą kosztować kilka tysięcy złotych.